De IKEA PAX kledingkastenkwestie

PAX

Een jaar of acht geleden bakkeleide ik met de toenmalige verkoper van ons huis over twee PAX kasten die hij ter overname aanbood. Laten we de verkoper David noemen. David vroeg werkelijk waar een belachelijk bedrag. Ik weet niet precies meer hoeveel hij wilde hebben, maar het was een jezussom. Natuurlijk heb ik voet bij stuk gehouden – en David de boel laten afbreken en vier verdiepingen naar beneden laten slepen. De kastendeal is nooit tot stand gekomen.

Ondertussen
Inmiddels bijna acht jaar, anderhalve baby en drie hernia’s later lijkt de geschiedenis zich te herhalen. Door de jaren heen hebben we de nodige rommel verzameld, en om rommel een beetje fatsoenlijk te maskeren heb je kasten nodig. PAX kasten dus. Die hebben we voor het volle pond afgerekend bij IKEA. En eerlijk gezegd voelt dat beter dan ze over te nemen – helemaal voor de absurde prijs die David in gedachten had. Het omhoog tillen en het in elkaar zetten van de kasten kostte me tot twee keer toe bijna mijn huwelijk, maar het resultaat was alle stress waard! Maar nu.

Nu gaan we verhuizen. Naar een huis met inbouwkasten. Onze PAX kasten zijn dus één-twee-drie overbodig geworden. Natuurlijk heb ik de toekomstige bewoners van ons huis gepolst – maar die hebben geen interesse. Dan maar op Marktplaats. Ik vind het Marktplaats-mechanisme geweldig. Afgezien van de onzinbiedingen en de relatief domme vragen die gesteld worden (‘Staat de h in 236h voor de hoogte? ’– ‘Nee, voor de diepte, nou goed?’) valt mij alleen op dat de potentiële kopers veel te weinig waarde toekennen aan onze PAX kasten. De kasten zijn nog nooit uit elkaar geweest of verplaatst, en bovenal: ze zijn gewoon hartstikke mooi. Ik heb al veel mensen teleur moeten stellen, simpelweg omdat het gat tussen het bedrag wat ik wil hebben en zij willen betalen – veel te groot is.

Dat klinkt een beetje als waar ik 8 jaar geleden tegenaan liep. Maar ik sta er wel een stuk realistischer in dan David. Toch?

Het effect
Gezien het feit dat ik gewend ben van mijn hart geen moordkuil te maken heb ik mijn beklag gedaan bij de mensen om mij heen. Een van de meer belezen types duidde mij op het endowment effect. Razend interessant als je het mij vraagt.

Dit effect beschrijft het fenomeen dat mensen, zonder dat ze zich daarvan bewust zijn, meer waarde toekennen aan iets wat ze zelf in eigendom hebben, dan aan iets wat ze kunnen verkrijgen. Klinkt wellicht wazig, daarom nog een voorbeeld.

Stel je voor: je verkoopt je huis. Het huis waar je kinderen in alle veiligheid zijn opgegroeid. Waar de eerste stapjes zijn gezet, waar je voor het eerst je zoon in het holst van de nacht betrapte in de achtertuin – met een meisje of met die pyromane vriend. Je bent emotioneel verbonden met het huis, en voor jou is dat huis (zoveel) meer waard dan voor anderen. Het is dan ook niet vreemd dat je een hogere waarde toekent aan het huis dan de eerste de beste potentiële koper die geïnteresseerd is in het perceel.

In de praktijk…
Nu ik er over gelezen heb kom ik het verschijnsel, dat iets waardevoller voelt als het van jezelf is, ineens overal tegen. Zoals wellicht bekend voer ik laatste tijd veel gesprekken met partners van advocatenkantoren. Het idee om zelfstandige advocaten te gebruiken om te flexibiliseren is natuurlijk interessant maar roept ook direct vragen op over kwaliteitsaspect. Men vindt het maar spannend want als iemand 8 jaar lang heeft gewerkt voor kantoor X dan zegt dat in de ogen van kantoor Y weinig. Men vindt namelijk de eigen mensen eigenlijk per definitie veel beter, lees: waardevoller. De vraag is of die redenering klopt, of dat je gevoel een loopje met je neemt. Misschien is de waarde die ik toeken aan die kasten ook te hoog. Ik zal er nog eens over nadenken.

Mocht je toevalligerwijs zelf op zoek zijn naar twee fantastische PAX kasten (ze zijn echt mooi, niet alleen in mijn ogen…), voel je vrij om een realistisch bod te doen. Ze zijn hier te bezichtigen.