De platformeconomie: upside vs. darkside?

Naar Pink Floyd’s albumcover: The Dark Side of the Moon.

Platformeconomie, AI, ML, IoT, chatbots en blockchain, allemaal buzzwords die je ook in onze wereld de hele dag hoort en leest. Laatst zag ik een post waar al die woorden in één zin genoemd werden. De reactie van een oud-collega was vrij treffend: “Hoppa, in een keer m’n hele start-up-lingo-bingo kaart vol.”

Ik moet bekennen dat ik het allemaal interessante ontwikkelingen vind. Laat ik nu met je over die ‘platformeconomie’ hebben. Je kent ze wel: online toepassingen waarin vraag en aanbod bij elkaar gebracht worden.  Volgens mij is dat namelijk de enige van de buzzwords van dit moment wat ons leven al echt ingrijpend veranderd heeft.

Ik denk dat deze nieuwe marktplaatsen ons veel goeds brengen. Kijkend naar de snelheid waarmee het publiek de toepassingen als Uber, Airnbnb, maar ook bezorgdiensten Thuisbezorgd en Deliveroo adopteert, lijkt me vast staan dat in ieder geval de consument er baat bij heeft.

Maar behalve de consument zijn er bij zo’n marktplaats meerdere partijen betrokken. Namelijk de aandeelhouders van het platform en de daadwerkelijke aanbieder van de diensten die via het platform worden verricht.  Afgelopen weekend drong de vraag zich aan mij op: in hoeverre is er balans tussen de voordelen en belangen van alle partijen die bij zo’n platform betrokken zijn? Volgens mij gaat dat namelijk nogal eens scheef. De aandeelhouder van het platform in kwestie, de vrager van de diensten en de aanbieder hebben niet allemaal een evenredig voordeel.

Voor de bijl: de overstapweken
Onlangs hadden we thuis het idee opgevat om te wisselen van internetprovider. Jaja, de overstapweken hebben ook ons de ogen geopend, en voor je het weet betaal je twee keer te veel. Zonde van het geld, dus het ogenschijnlijk eenvoudige overstaptraject werd ingezet. Spulletjes geleverd, uitgepakt, goed bekeken (natuurlijk lees ik niet de boekjes) en starten-lopen. Althans met een lange dikke kabel over de vloer, want onze ondergrondse infrastructuur thuis was niet berekend op een UTP kabel van de televisie naar de meterkast waar het nieuwe modem staat te knipperen.

Een expeditie in de kruipruimte was onvermijdelijk. Na de prettige bevestiging dat mijn claustrofobie alleszins meevalt vandaag-de-dag (vroeger als klein mannetje durfde ik niet eens in een lift van een parkeergarage), konden de stekkertjes worden aangesloten.

Plug-and-play
Niet dus! De instellingen! DNS server, IP adressen (statisch of dynamisch, kies maar wat je wil), HTTP poorten, RTSP poorten, Subnetmasks. Uhm, dit ga ik denk niet (nooit) begrijpen.

Wat te doen? Dit lijkt zo ingewikkeld dat je ook niet met goed fatsoen even een collega of vriend belt die je een weekend moet komen helpen. Eigenlijk moet ik iemand hebben die dit studeert en wiens hobby dit is! Is daar niet een platform voor?

Whizzkid Frederik
Natuurlijk! Zo gezegd zo gedaan. Ik heb mijn vraag gesteld online en werd binnen no-time teruggebeld door een alleraardigste medewerker die me liet weten dat student informatica (tevens WAN, LAN, DNS whizzkid) Frederik  zaterdag bij me langs kan komen. Hij woont drie straten verderop. Daar word ik vrolijk van. Frederik meldde zich, dronk een glas water en verdween in de kelder.

Na iets meer dan een uurtje rommelen (hij had alleen een paar passwords nodig) sprak hij de verlossende woorden: “Het werkt weer!” Hij heeft me vervolgens uitgelegd waar het aan schortte. Dat heb ik niet helemaal begrepen, dus bij de volgende overstapweken kan ik weer naar hem vragen. Nette jongen verder. Natuurlijk heb ik hem beroepsmatig even bevraagd over geheimhouding, verzekering en hoe het gaat als ik direct met hem in zee wil – hij slaagde met vlag en wimpel.

Nasmaak
Daarna was ik, platform-ondernemer die ik zelf ben, natuurlijk even nieuwsgierig naar het financiële model van het platform dat Frederik en mijzelf bij elkaar had gebracht…

En daar ging het mis. Wat bleek: mijn whizzkid Frederik houdt maar ongeveer 20-25% over van wat ik betaal. Dat komt er dus op neer dat hij net wel/net niet minimumloon verdient en dat het overgrote deel van de omzet verdwijnt in de zakken van de aandeelhouders van het platform!

Ik snap als geen ander dat het ontwikkelen en runnen van een online platform bakken met geld kost (los van de marketinginspanningen en softwareontwikkeling), maar hoe kan het dat degene die dienst daadwerkelijk levert (Frederik) maar zo weinig krijgt?

Natuurlijk zijn er ook voordelen voor hem als platformwerker. Hij krijgt de leads in zijn schoot geworpen, hoeft bijna niets te administreren en het belangrijkste, hij kan op deze manier doen wat hij het leukste vindt: mensen helpen. Dat motiveert Frederik het meest. “Het is gewoon heel leuk werk”.

Uit mijn gesprek met hem bleek: deze platformwerker heeft wel hart voor de klant, maar weinig hart voor de zaak die hem betaalt. Het lijkt me een listige situatie voor het platform in kwestie. Als er een partij opstaat die beter zorgt voor mensen als Frederik, dan hebben ze een serieus probleem.

Bottom line
Zoals het platform van mijn whizzkid het doet moet het dus niet. Dat lijkt me helder. Er valt veel te discussiëren over de positie van maaltijdbezorgers, taxichauffeurs en andere aanbieders via platforms, maar één ding staat voor mij als een paal boven water: degene die het werk doet moet naar verhouding een fair deel van de inkomsten ontvangen. En ik voorspel je: geen enkel platform dat daarmee een loopje neemt zal uiteindelijk overleven. Mensen hebben namelijk een sterk ontwikkeld gevoel voor wat fair is en wat niet.

P.S. De naam Frederik is natuurlijk gefingeerd. De naam van het platform laat ik bewust buiten beschouwing.

0 antwoorden

Plaats een Reactie

Meepraten?
Draag gerust bij!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *